رازى ، اثرى در دست نيست . ابو حاتم الرازى داعى بزرگ اسماعيلى در كتاب « اعلام النبوّه » عقايد رازى را در باب نبوت نقل كرده است : « . . . معجزات متنبيان « 1 » چيزى جز خدعه و نيرنگ نيست و غالب آنها هم از مقوله افسانه‌هاى دينى است كه بعد از آنان پديد آمده است . مبانى و اصول اديان ، با حقايق مخالفت و مغايرت دارد و به همين سبب هم ميان آنها اختلاف ديده مىشود ، و علت اعتقاد مردم به اديان و اطاعت از پيشوايان مذهبى عادت است . نتيجهء اختلافات مذهبى اديان و مذاهب علت اساسى جنگها و مخالفت با انديشه‌هاى فلسفى و تحقيقات علمى هستند . كتابهايى كه به‌نام كتاب مقدس آسمانى معروفند ، كتبى خالى از ارزش و اعتبارند و آثار كسانى از قدما ، مانند افلاطون ، ارسطو و اقليدس و بقراط ، خدمت مهمتر و مفيدترى به بشر كرده است . كتاب « نقض اديان » وى ، بىترديد حاوى شديدترين حملات به اديان بوده است كه در تمام ادوار قديم و قرون وسطا صورت گرفته است . . . » « 2 » رازى در اثر ابراز اين عقايد و انتشار كتبى در اين زمينه‌ها مورد تكفير گروه بزرگى از علماى اسلامى قرار گرفت . « رازى مىگفت ، خداوند همه بندگان را مساوى خلق كرده و هيچكس را بر ديگرى برترى نداده است و اگر بگوييم كه براى راهنمايى آنان حاجت به انتخاب كسى داشت ، حكمت بالغهء وى مىبايست چنين اقتضا كند ، كه همه را به منافع و مضار آنى و آتىشان آگاه سازد و كسى را از ميان ايشان بر ديگرى برترى ندهد و مايهء اختلاف و نزاع آنان نگردد و با انتخاب امام و پيشوا ، باعث آن نشود كه هر فرقه تنها از پيشواى خود پيروى ، و ديگران را تكذيب كند و با نظر بغض به آنان بنگرد و جماعات بزرگى بر سر اين اختلاف از ميان بروند . به‌نظر رازى تعاليم گوناگون و متناقض پيغمبران ، خلاف حقيقت است « زيرا حقيقت واحد است » درحالىكه مذاهب با يكديگر متناقضند . اعتماد مردم به سران مذهبى ناشى از عادت و تنبلى است ، مذاهب ، يكى از علل جنگهايى است كه بشر را ، به نيستى مىكشاند . مذاهب ، دشمن تفكر فلسفى و تحقيق علمى هستند . . . » « 3 »

--> ( 1 ) . مدعيان نبوت . ( 2 ) . همان كتاب ، ص 175 به بعد . ( 3 ) . تلخيص از دايرة المعارف فارسى ، ص 1056 .